یکی از مؤثرترین ابزارهای قانونی برای اعتراض به برگ تشخیص مالیات، لایحه دفاعی مالیاتی است. این لایحه، همان صدای مستدل مودی در برابر مأمور مالیاتی است؛ متنی که اگر با دقت و آگاهی نوشته شود، میتواند مسیر پرونده مالیاتی را به نفع مودی تغییر دهد. بسیاری از اختلافات مالیاتی نه به دلیل تخلف، بلکه بهدلیل نبود دفاع منطقی و مستند از سوی مودی ایجاد میشود. از این رو، شناخت درست مفهوم لایحه دفاعی و نحوه تنظیم آن برای هر فعال اقتصادی و حسابدار امری ضروری است.
لایحه مالیاتی چیست؟
لایحه مالیاتی یا لایحه دفاعیه مالیاتی، یک متن رسمی و حقوقی است که مودی برای دفاع از خود در برابر برگه تشخیص مالیات یا مطالبه مالیات تنظیم و به اداره امور مالیاتی ارائه میکند. این لایحه در واقع ابزار قانونی اعتراض مودی است تا دلایل خود را برای رد، تعدیل یا اصلاح مالیات تعیینشده بیان کند.
در لایحه دفاعی، مودی بهطور مستند و با استناد به قوانین و مدارک حسابداری، توضیح میدهد که چرا مبلغ مالیات تشخیص دادهشده صحیح نیست. هدف از نگارش لایحه، ارائه تصویری روشن از وضعیت واقعی مالی مودی است تا مقام مالیاتی قانع شود تصمیم قبلی اشتباه بوده است.
برای مثال، ممکن است ممیز مالیاتی بخشی از هزینهها را غیرقابل قبول تشخیص دهد یا درآمدی را بیش از واقع محاسبه کرده باشد؛ در چنین شرایطی، لایحه دفاعی فرصتی است تا با مدارک و منطق، از حقوق خود دفاع کنید.
هدف از تنظیم متن لایحه دفاعیه مالیاتی
تنظیم متن لایحه دفاعیه مالیاتی به منظور اعتراض به مبلغ مالیات تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی انجام می شود. مودیانی که به احساس می کنند مالیات تعیین شده با واقعیت مالی آنها سازگار نیست اقدام به تنظیم متن لایحه دفاعیه مالیاتی می کنند. این لایحه به صورت قانونی در قالب دادخواست تهیه می شود و باید حاوی مستندات و دلایل محکم برای دفاع از حقوق مالیاتی مودیان باشد. پس از تنظیم لایحه و ارسال آن با هیئت حل اختلاف مالیاتی، امکان کاهش مالیات وجود دارد. مودیان می توانند با این روش حقوق خود را به درستی پیگیری کنند و از پرداخت مالیات اضافه جلوگیری نمایند.
ویژگی های لایحه مالیاتی
یک لایحه دفاعی مالیاتی موفق باید چند ویژگی اساسی داشته باشد تا بتواند اثرگذار باشد و مورد توجه هیأت حل اختلاف قرار گیرد. نخستین ویژگی آن، استدلال منطقی و مستند بودن است. یعنی تمام مطالب مطرحشده در لایحه باید با مستندات قانونی مانند مواد قانون مالیاتهای مستقیم، آییننامهها، بخشنامهها و آرای وحدت رویه پشتیبانی شود. هرچه لایحه مستدلتر باشد، احتمال پذیرش آن بیشتر است.
دومین ویژگی، زبان محترمانه و حرفهای است. هرچند مودی ممکن است از تشخیص مالیات ناراضی باشد، اما لایحه محل اعتراض تند یا احساسی نیست؛ بلکه باید با لحنی رسمی و منطقی نوشته شود.
ویژگی دیگر، اختصار همراه با دقت است. لایحه نباید بیهدف طولانی باشد، اما باید تمام نکات کلیدی پرونده را پوشش دهد. استفاده از دادههای مالی، جدولها و ضمائم مستند میتواند به درک بهتر موضوع کمک کند.
همچنین لایحه باید دارای انسجام و ساختار منظم باشد؛ مقدمهای برای معرفی موضوع، شرح مختصر سوابق پرونده، استدلالهای اصلی و در پایان درخواست مشخص از اداره مالیات یا هیأت حل اختلاف.
شرایط لایحه مالیاتی
برای اینکه لایحه دفاعی قابل پذیرش و مؤثر باشد، باید در شرایط خاصی تهیه و ارائه شود. نخست، مودی باید در مهلت مقرر قانونی اعتراض خود را ثبت کند. طبق قانون، مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیات ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ آن است. اگر لایحه خارج از این مهلت ارائه شود، عملاً امکان رسیدگی مجدد وجود نخواهد داشت.
از سوی دیگر، تنظیمکننده لایحه باید فردی آگاه به قوانین مالیاتی باشد؛ معمولاً حسابداران رسمی، کارشناسان امور مالیاتی یا وکلای متخصص مالیاتی این کار را انجام میدهند. تسلط به قوانین و درک فرآیند رسیدگی در اداره مالیات، نقش مهمی در نگارش یک لایحه مؤثر دارد.
همچنین لازم است مستندات کافی مانند دفاتر قانونی، گزارشات حسابرسی، قراردادها، فاکتورها، رسیدهای پرداخت و هر مدرک مرتبط دیگری ضمیمه لایحه شود. بدون این مدارک، حتی قویترین استدلالها ممکن است بیاثر بمانند.
در نهایت، لایحه باید بهصورت رسمی در دبیرخانه اداره مالیاتی ثبت شود تا شماره ثبت و تاریخ داشته باشد؛ زیرا بدون ثبت رسمی، لایحه در فرآیند رسیدگی لحاظ نمیشود.
حتما بخوانید: جرایم مالیاتی سامانه مودیان و پایانه های فروشگاهی
مراحل ثبت لایحه مالیاتی
تنظیم و ثبت لایحه مالیاتی مراحلی دارد که رعایت ترتیب آن اهمیت زیادی دارد.
در گام نخست، مودی باید برگه تشخیص یا مطالبه مالیات را بهدقت مطالعه کند و ایرادات احتمالی آن را شناسایی نماید. سپس باید مستندات مالی و قانونی لازم برای دفاع را گردآوری کند.
در گام دوم، متن لایحه بر اساس سوابق پرونده تنظیم میشود. لایحه معمولاً شامل مقدمهای کوتاه، شرح موضوع مورد اختلاف، استدلالهای قانونی و درخواست نهایی است. در این بخش، اشاره به مواد قانونی و ارائه دلایل روشن بسیار مهم است.
در گام سوم، لایحه به همراه مدارک ضمیمه، به اداره امور مالیاتی مربوطه تحویل و در دبیرخانه ثبت میشود. در صورت اعتراض به برگ تشخیص، نسخهای از لایحه باید به دبیرخانه هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی نیز ارسال شود تا هنگام تشکیل جلسه، مورد بررسی قرار گیرد.
در مرحله بعد، مودی یا نماینده قانونی او در جلسه هیأت حاضر میشود تا توضیحات تکمیلی را ارائه دهد. دفاع حضوری در کنار لایحه مکتوب، تأثیر زیادی در تصمیم نهایی دارد. در نهایت، رأی هیأت بر اساس مستندات و دفاعیات مکتوب و شفاهی صادر میشود.
تاثیر لایحه مالیاتی بر کاهش مالیات
بسیاری از مودیان تصور میکنند پس از صدور برگ تشخیص، دیگر کاری از دستشان برنمیآید؛ در حالی که لایحه دفاعی میتواند تا حد زیادی مسیر پرونده را تغییر دهد. وقتی لایحه با دقت نوشته شود، ممیزان و اعضای هیأت متوجه میشوند که مودی آگاه است و از مستندات قانونی خود دفاع میکند. همین آگاهی میتواند موجب تعدیل یا حتی حذف بخش قابلتوجهی از مالیات گردد.
برای مثال، ممکن است ممیز مالیاتی برخی هزینهها را غیرقابل قبول بداند، اما با ارائه مدارک حسابداری و فاکتورهای معتبر در لایحه، آن هزینهها مجدداً پذیرفته شوند. یا در برخی پروندهها، استناد به بخشنامههای جدید سازمان امور مالیاتی باعث میشود مالیات تشخیص دادهشده بهصورت قانونی کاهش یابد.
بهطور کلی، لایحه دفاعی مالیاتی نهتنها جنبه اعتراضی دارد، بلکه فرصتی است برای شفافسازی واقعیتهای مالی شرکت. کارشناسان و وکلای مالیاتی معتقدند که یک لایحه قوی میتواند بین ۲۰ تا ۷۰ درصد از مالیات تشخیص دادهشده را کاهش دهد.
بنابراین تنظیم لایحه، فقط یک کار اداری نیست، بلکه یک اقدام استراتژیک و کاملاً تخصصی است که میتواند از تحمیل هزینههای سنگین بر کسبوکار جلوگیری کند.
لایحه دفاعیه مالیاتی برای اشخاص حقیقی
لایحه دفاعیه مالیاتی که مربوط به اشخاص حقیقی می شود، باید توسط خود مودی یا وکیل و قائم مقام قانونی او تنظیم شود. اگر مودی در قید حیات باشد، محجور نباشد و وکیل نداشته باشد، باید خود لایحه دفاعیه مالیاتی تنظیم کند. در حالت دیگر، اگر در قید حیات باشد اما به دلایلی محجور باشد، قیم او باید لایحه دفاعیه تنظیم کند.
در حالت سوم، اگر مودی در قید حیات باشد، محجور هم نباشد اما برای انجام کارهای مالیاتی خود وکیل تعیین کرده باشد، تنظیم لایحه مالیاتی باید توسط وکیل وی انجام شود. مشروط بر این که مودی اختیارات لازم را در این زمینه به وکیل خود داده باشد. در حالت آخر، اگر مودی فوت شده باشد، ورثه او می توانند به عنوان قائم مقام مورث خود اقدام به تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی نمایند.
لایحه دفاعیه مالیاتی برای اشخاص حقوقی
در حالتی که تنظیم لایحه مالیاتی مربوط به اشخاص حقوقی است، ۳ حالت وجود دارد. در حالت اول اگر شخص حقوقی اعلام ورشکستگی نکرده باشد، مدیران شرکت می توانند اقدام به تنظیم لایحه و ارسال آن به مراجع حل اختلاف مالیاتی نمایند. منظور از مدیران، اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت هستند. در حالت دوم، اگر شرکت وکیل داشته باشد، وکیل باید اقدام به تنظیم لایحه نماید.
در حالت سوم نیز، اگر شرکت ورشکسته شده یا منحل شده باشد، اما هنوز ختم تصفیه آن اعلام نشده باشد، مدیران تصفیه می توانند اقدام به تنظیم لایحه دفاعیه مالیاتی نموده و آن را به مراجع قانونی تسلیم کنند.
کلام پایانی
به طور کلی تهیه و تنظیم لایحه مالیاتی از دقت و حساسیت بالایی برخوردار است. اگر شخصی در مورد قوانین مالیاتی اطلاعاتی نداشته باشد و بخواهد لایحه دفاعیه مالیاتی تنظیم کند، ممکن است با مشکل مواجه شود؛ حتی اعتراض او توسط کارشناسان نادیده گرفته شده و رد شود. برای این که بتوان از بروز چنین مشکلی جلوگیری کرد، باید انجام این کار را به دست افراد متخصص سپرد.
کارشناسان و حسابداران موسسه مشاوره مالی الوند حسابان، در این زمینه اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار می دهند تا شما بتوانید به درستی لایحه دفاعیه مالیاتی تنظیم کنید. آنها همچنین به شما کمک خواهند کرد تا اطلاعات لازم را در زمینه صورت های مالی ثبت و ضبط کرده و پیوست لایحه نموده و تحویل مراجع ذیصلاح دهید.
اگر شما نیز با برگ تشخیص مالیات، جرایم مالیاتی، یا اختلاف با ممیزان مالیاتی مواجه شدهاید، بهتر است پیش از هر اقدام، با یک وکیل یا کارشناس مالیاتی متخصص مشورت کنید.
شرکت حسابداری ما با تجربه فراوان در نگارش و دفاع از لوایح مالیاتی، آماده است تا پرونده شما را از مرحله اعتراض تا هیأت تجدیدنظر همراهی کند. ما با تکیه بر دانش مالیاتی، استدلال حقوقی و تسلط بر رویههای سازمان امور مالیاتی، تلاش میکنیم مالیات شما را به میزان واقعی و قانونی کاهش دهیم.
